Βενέζης, Ηλίας, 1904 -1973
Ο Ηλίας Βενέζης (πραγματικό όνομα: Ηλίας Μέλλος, Αϊβαλί, 4 Μαρτίου 1904 - Αθήνα, 3 Αυγούστου 1973) ήταν Έλληνας λογοτέχνης, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Έγινε γνωστός με τα μυθιστορήματά του Το νούμερο 31328 και Γαλήνη.
Στη διάρκεια της πολύχρονης παρουσίας του στα γράμματα, ασχολήθηκε με όλες σχεδόν τις μορφές γραπτού λόγου. Δημοσίευσε και εξέδωσε μυθιστορήματα, διηγήματα, μελέτες, χρονογραφήματα, βιογραφίες, οδοιπορικά, ταξιδιωτικές εντυπώσεις και έγραψε και το θεατρικό έργο «Μπλοκ C».
Επίσης υπήρξε γραμματέας και διευθύνων σύμβουλος του Εθνικού θεάτρου την περίοδο 1950-1952 καθώς και πρόεδρος της καλλιτεχνικής επιτροπής του από το 1964 έως το 1967, συνεργάτης του ΕΙΡ (Εθνικού ιδρύματος Ραδιοφωνίας) από το 1954 έως το 1966 αλλά και πρόεδρος του Κινηματογραφικού Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης από το 1963 έως το 1966.
Έγινε μέλος της Ακαδημίας Αθηνών το 1957 και τιμήθηκε με το Α' κρατικό βραβείο λογοτεχνίας και τον Έπαινο της Ακαδημίας Αθηνών για το μυθιστόρημά του «Γαλήνη».

Τα πρώτα χρόνια της ζωής του τα έζησε στο Αϊβαλί, μέχρι τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, το 1914, όταν και εγκαταστάθηκε με τη μητέρα και τα αδέρφια του στη Μυτιλήνη μέχρι το 1919. Ο Βενέζης παρακολούθησε το Γυμνάσιο της Μυτιλήνης (Γυμνασιάρχης ήταν ο φιλόσοφος Ιωάννης Ολύμπιος), αλλά αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Κυδωνιών. Το 1922 η οικογένειά του εγκατέλειψε οριστικά πλέον τη Μικρά Ασία, ο ίδιος όμως δεν πρόλαβε να επιβιβαστεί στο πλοίο. Αιχμαλωτίστηκε και εστάλη, μαζί με άλλους 3.000 Αϊβαλιώτες, στα Τάγματα Εργασίας για 14 μήνες σε ηλικία 18 ετών. Οι εμπειρίες του από τα εργατικά τάγματα περιέχονται στο πρώτο μυθιστόρημά του, Το Νούμερο 31328. Ο Βενέζης ήταν ένας από τους μόλις 23 συμπατριώτες του που τελικά επιβίωσαν.

Το 1923 απελευθερώθηκε και επέστρεψε στη Μυτιλήνη. Εκεί υπήρχε αξιόλογη λογοτεχνική κίνηση με πρωτεργάτη τον Στρατή Μυριβήλη. Αυτός μάλιστα τον παρακίνησε να καταγράψει την αιχμαλωσία του και έλεγε χαρακτηριστικά ότι "του έμαθε πώς να κρατάει το μολύβι στο χέρι". Το Νούμερο 31328 δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά σε συνέχειες το 1924 στην εφημερίδα Καμπάνα της Μυτιλήνης, διευθυντής της οποίας ήταν ο Μυριβήλης. Το 1939 ο Βενέζης μοιράστηκε μαζί με τον Μυριβήλη το πρώτο στην ιστορία Κρατικό Βραβείο Πεζογραφίας. Το 1956 ήταν και οι δυο υποψήφιοι για την έδρα Λογοτεχνίας στην Ακαδημία Αθηνών, όπου και εκλέχτηκε ο Βενέζης.

Στη Μυτιλήνη εργαζόταν στην Τράπεζα της Ελλάδος και το 1932 πήρε μετάθεση και εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα (υπήρξε υπάλληλος στην τράπεζα το διάστημα 1930-1957). Δύο χρόνια πριν από την αποχώρησή του το 1955, κατόπιν παροτρύνσεως του τότε διοικητή Ξενοφώντα Ζολώτα, συνέγραψε το ¨΄Χρονικό της Τραπέζης της Ελλάδος¨΄ μια εξιστόρηση της πρώτης 25ετίας της Τράπεζας. Διώχθηκε για τις πολιτικές του ιδέες από τον νόμο του "Ιδιωνύμου", από τη δικτατορία του Μεταξά και κατά τη διάρκεια της Κατοχής συνελήφθη με την κατηγορία ότι είχε μιλήσει για ελευθερία, σε συγκέντρωση του προσωπικού της τράπεζας μέσα στο κεντρικό κτίριο, με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου. Φυλακίστηκε στο "Μπλοκ C" των φυλακών Αβέρωφ και η εκτέλεσή του απετράπη έπειτα από αντιδράσεις του πνευματικού κόσμου.[4]

Μετά τον πόλεμο διαδραμάτισε ενεργό ρόλο στην πνευματική ζωή της χώρας με επίσημες θέσεις, όπως του Διευθύνοντος συμβούλου του Εθνικού Θεάτρου, Αντιπροέδρου του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Το 1957 εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.[5] Παράλληλα το έργο του γνώριζε πολύ μεγάλη επιτυχία στην Ελλάδα με συνεχείς επανεκδόσεις και στο εξωτερικό με πολλές μεταφράσεις. Ήταν εξαιρετικά δημοφιλής λογοτέχνης στην εποχή του, με εκπομπή στο ραδιόφωνο και ιδρυτικό μέλος της Ομάδας των Δώδεκα, που με το ομώνυμο βραβείο της ανέδειξε το μεταπολεμικό μυθιστόρημα.

Τα τρία τελευταία χρόνια της ζωής του (1971-1973) υπέφερε από σοβαρό πρόβλημα υγείας. Κατά το διάστημα αυτό είχε αποτραβηχθεί από κάθε κοινωνική ζωή και όταν δεν βρισκόταν στο νοσοκομείο, εργαζόταν επάνω στα τελευταία του βιβλία. Μετά τον θάνατό του κυκλοφόρησε το Μικρασία, Χαίρε, που βρέθηκε έτοιμο σε ντοσιέ ανάμεσα στα χαρτιά του με τη σημείωση: «Για το τυπογραφείο». Το 1979 το «Βιβλιοπωλείον της Εστίας» δημοσίευσε Το Μυθιστόρημα των Τεσσάρων, που είχε γραφεί για την εφημερίδα «Ακρόπολη» το 1958. Πέθανε στις 3 Αυγούστου 1973 στην Αθήνα, από καρκίνο του λάρυγγα. Κηδεύτηκε και τάφηκε στη Μήθυμνα (Μόλυβο) της Λέσβου απέναντι από τη μικρασιατική του πατρίδα. Σύμφωνα με τη θέλησή του, ο τάφος του είναι ανώνυμος με μόνη επιγραφή τη λέξη ΓΑΛΗΝΗ.
τίτλοι
Έτος Τίτλος Ιδιότητα Εκδοτικός Οίκος Δέσιμο
2023 Αιολική γη : Μυθιστόρημα Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Audiobook, Αρχείο σε σύνδεση
2023 Ανθολογία λογοτεχνικών κειμένων έπους 1940 - 1941 : Αλβανικό Μέτωπο – Γερμανική εισβολή – Κρήτη Συγγραφέας Δρόμων Χαρτόδετο
2023 Γαλήνη : Μυθιστόρημα Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Audiobook, Αρχείο σε σύνδεση
2023 Το νούμερο 31328 : Το βιβλίο της σκλαβιάς Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Audiobook, Αρχείο σε σύνδεση
2022 Αθηναϊκό μειδίαμα Συγγραφέας Μετρονόμος Χαρτόδετο
2022 Αϊβαλί : 6η έκδοση - επετειακή, επαυξημένη Συγγραφέας Κέδρος Σκληρόδετο
2022 Αϊβαλί : 6η έκδοση - επετειακή, επαυξημένη Συγγραφέας Κέδρος Χαρτόδετο
2022 Η «Κιβωτός» του Μικρασιατικού Ελληνισμού Συγγραφέας Το Βήμα Χαρτόδετο
2022 Μικρασία, Χαίρε Συγγραφέας Το Βήμα Σκληρόδετο
2021 Ελληνική διάρκεια : Μορφές και θέματα των γραμμάτων και των τεχνών B΄ (1953-1962) Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
2020 Autunno in Italia Συγγραφέας ETPBOOKS Χαρτόδετο
2019 Ελληνική διάρκεια : Μορφές και θέματα των γραμμάτων και των τεχνών Α΄ (1924-1952) Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
2019 Serenity Συγγραφέας Αιώρα Απροσδιόριστο δέσιμο
2017 Το Νούμερο 31328 Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
2016 Το δικό μας Πάσχα : Πασχαλινά αφηγήματα Συγγραφέας Νάρκισσος Σκληρόδετο
2014 Αϊβαλί Συγγραφέας Κέδρος Σκληρόδετο
2013 Συνταγές μέσα από τη λογοτεχνία : Αγαπημένα φαγητά Ελλήνων συγγραφέων Συγγραφέας Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Χαρτόδετο
2011 Γαλήνη Συγγραφέας Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Σκληρόδετο
2010 Γαλήνη : Μυθιστόρημα Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Δερματόδετο
2009 Ανθολογία ελληνικού διηγήματος του 20ού αιώνα Συγγραφέας Εκδόσεις Καστανιώτη Σκληρόδετο
2009 Η κριτική για τον Άλκη Θρύλο Συγγραφέας Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη Χαρτόδετο
2008 Το νούμερο 31328 Συγγραφέας Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Σκληρόδετο
2007 Από τα παιδιά του πολέμου στον κόσμο των παραμυθιών : Ζωγραφιές από τον παιδικό θάλαμο, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, 1945-1948 Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
2006 Το καΐκι του Θησείου και άλλες ιστορίες για μικρούς και μεγάλους Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
2006 Αιολική γη : Μυθιστόρημα Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
2005 Ιστορίες ληστών από την ελληνική λογοτεχνία Συγγραφέας Αιγόκερως Χαρτόδετο
2005 Παιδιά του κόσμου : Ανθολογία 20 Ελλήνων λογοτεχνών Συγγραφέας Επίλογος Σκληρόδετο
2005 Παιδιά του κόσμου : 15 ιστορίες με παιδιά από σημαντικούς Έλληνες συγγραφείς Συγγραφέας Επίλογος Χαρτόδετο
2002 Το νούμερο 31328 : Το βιβλίο της σκλαβιάς Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
2000 Ανθολογία λογοτεχνικών κειμένων για το Άγιον Όρος Συγγραφέας Ιωλκός Χαρτόδετο
1999 Γαλήνη : Μυθιστόρημα Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1999 Το μυθιστόρημα των τεσσάρων Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1998 Αιγαίο Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1997 Αιολική γη : Μυθιστόρημα Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Δερματόδετο
1997 Στις ελληνικές θάλασσες : Μυθιστορία του Ιονίου και του Αιγαίου Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1996 Ώρα πολέμου : Διηγήματα Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
1996 Εφταλού : Ιστορίες του Αιγαίου Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
1996 Άνεμοι : Διηγήματα Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1996 Έξοδος : Το βιβλίο της κατοχής Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1995 Οι νικημένοι : Διηγήματα Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
1995 Ιστορίες με ζώα : Ζώα μικρά μετά μεγάλων Συγγραφέας Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου Χαρτόδετο
1995 Μικρασία, χαίρε : Διήγησις συμβάντων Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1994 Της μοναξιάς : Ου τόπω αλλά τρόπω Συγγραφέας Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου Χαρτόδετο
1994 Μπλόκ C : Δράμα σε τρεις πράξεις και τέσσερις εικόνες Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1991 Αρχιπέλαγος : Διηγήματα και διηγήσεις ταξιδίων Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1991 Ωκεανός : Μυθιστόρημα Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1990 Περιηγήσεις : Στη Ρωσία, τη Δαλματία, την Ελβετία, την Αγγλία Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1990 Αργοναύτες : Χρονικά των Ελλήνων και ταξίδια Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
1984 Φθινόπωρο στην Ιταλία : Οδοιπορικό Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1982 15 διηγήματα από την Αντίσταση Συγγραφέας Ίδρυμα Μεσογειακής Συνεργασίας - Εκδόσεις Ειρήνη Χαρτόδετο
1981 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός : Οι χρόνοι της δουλείας Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
1978 Η 28η Οκτωβρίου 1940 : Πανηγυρικοί λόγοι Ακαδημαϊκών Συγγραφέας Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη Χαρτόδετο
1977 Αμερικανική γη : Χρονικό ενός ταξιδιού απ' τις ακτές του Ατλαντικού ως τον Ειρηνικό και τον κόλπο του Μεξικού Συγγραφέας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
Έτος Τίτλος Εκδοτικός Οίκος Δέσιμο
2023 Αιολική γη : Μυθιστόρημα Βιβλιοπωλείον της Εστίας Audiobook, Αρχείο σε σύνδεση
2023 Ανθολογία λογοτεχνικών κειμένων έπους 1940 - 1941 : Αλβανικό Μέτωπο – Γερμανική εισβολή – Κρήτη Δρόμων Χαρτόδετο
2023 Γαλήνη : Μυθιστόρημα Βιβλιοπωλείον της Εστίας Audiobook, Αρχείο σε σύνδεση
2023 Το νούμερο 31328 : Το βιβλίο της σκλαβιάς Βιβλιοπωλείον της Εστίας Audiobook, Αρχείο σε σύνδεση
2022 Αθηναϊκό μειδίαμα Μετρονόμος Χαρτόδετο
2022 Αϊβαλί : 6η έκδοση - επετειακή, επαυξημένη Κέδρος Σκληρόδετο
2022 Αϊβαλί : 6η έκδοση - επετειακή, επαυξημένη Κέδρος Χαρτόδετο
2022 Η «Κιβωτός» του Μικρασιατικού Ελληνισμού Το Βήμα Χαρτόδετο
2022 Μικρασία, Χαίρε Το Βήμα Σκληρόδετο
2021 Ελληνική διάρκεια : Μορφές και θέματα των γραμμάτων και των τεχνών B΄ (1953-1962) Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
2020 Autunno in Italia ETPBOOKS Χαρτόδετο
2019 Ελληνική διάρκεια : Μορφές και θέματα των γραμμάτων και των τεχνών Α΄ (1924-1952) Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
2019 Serenity Αιώρα Απροσδιόριστο δέσιμο
2017 Το Νούμερο 31328 Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
2016 Το δικό μας Πάσχα : Πασχαλινά αφηγήματα Νάρκισσος Σκληρόδετο
2014 Αϊβαλί Κέδρος Σκληρόδετο
2013 Συνταγές μέσα από τη λογοτεχνία : Αγαπημένα φαγητά Ελλήνων συγγραφέων Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Χαρτόδετο
2011 Γαλήνη Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Σκληρόδετο
2010 Γαλήνη : Μυθιστόρημα Βιβλιοπωλείον της Εστίας Δερματόδετο
2009 Ανθολογία ελληνικού διηγήματος του 20ού αιώνα Εκδόσεις Καστανιώτη Σκληρόδετο
2009 Η κριτική για τον Άλκη Θρύλο Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη Χαρτόδετο
2008 Το νούμερο 31328 Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Σκληρόδετο
2007 Από τα παιδιά του πολέμου στον κόσμο των παραμυθιών : Ζωγραφιές από τον παιδικό θάλαμο, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, 1945-1948 Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
2006 Το καΐκι του Θησείου και άλλες ιστορίες για μικρούς και μεγάλους Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
2006 Αιολική γη : Μυθιστόρημα Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
2005 Ιστορίες ληστών από την ελληνική λογοτεχνία Αιγόκερως Χαρτόδετο
2005 Παιδιά του κόσμου : Ανθολογία 20 Ελλήνων λογοτεχνών Επίλογος Σκληρόδετο
2005 Παιδιά του κόσμου : 15 ιστορίες με παιδιά από σημαντικούς Έλληνες συγγραφείς Επίλογος Χαρτόδετο
2002 Το νούμερο 31328 : Το βιβλίο της σκλαβιάς Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
2000 Ανθολογία λογοτεχνικών κειμένων για το Άγιον Όρος Ιωλκός Χαρτόδετο
1999 Γαλήνη : Μυθιστόρημα Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1999 Το μυθιστόρημα των τεσσάρων Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1998 Αιγαίο Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1997 Αιολική γη : Μυθιστόρημα Βιβλιοπωλείον της Εστίας Δερματόδετο
1997 Στις ελληνικές θάλασσες : Μυθιστορία του Ιονίου και του Αιγαίου Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1996 Ώρα πολέμου : Διηγήματα Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
1996 Εφταλού : Ιστορίες του Αιγαίου Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
1996 Άνεμοι : Διηγήματα Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1996 Έξοδος : Το βιβλίο της κατοχής Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1995 Οι νικημένοι : Διηγήματα Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
1995 Ιστορίες με ζώα : Ζώα μικρά μετά μεγάλων Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου Χαρτόδετο
1995 Μικρασία, χαίρε : Διήγησις συμβάντων Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1994 Της μοναξιάς : Ου τόπω αλλά τρόπω Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου Χαρτόδετο
1994 Μπλόκ C : Δράμα σε τρεις πράξεις και τέσσερις εικόνες Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1991 Αρχιπέλαγος : Διηγήματα και διηγήσεις ταξιδίων Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1991 Ωκεανός : Μυθιστόρημα Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1990 Περιηγήσεις : Στη Ρωσία, τη Δαλματία, την Ελβετία, την Αγγλία Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1990 Αργοναύτες : Χρονικά των Ελλήνων και ταξίδια Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
1984 Φθινόπωρο στην Ιταλία : Οδοιπορικό Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
1982 15 διηγήματα από την Αντίσταση Ίδρυμα Μεσογειακής Συνεργασίας - Εκδόσεις Ειρήνη Χαρτόδετο
1981 Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός : Οι χρόνοι της δουλείας Βιβλιοπωλείον της Εστίας Χαρτόδετο
1978 Η 28η Οκτωβρίου 1940 : Πανηγυρικοί λόγοι Ακαδημαϊκών Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη Χαρτόδετο
1977 Αμερικανική γη : Χρονικό ενός ταξιδιού απ' τις ακτές του Ατλαντικού ως τον Ειρηνικό και τον κόλπο του Μεξικού Βιβλιοπωλείον της Εστίας Σκληρόδετο
Έτος Τίτλος Εκδοτικός Οίκος Δέσιμο
Δεν βρέθηκαν έργα
Έτος Τίτλος Εκδοτικός Οίκος Δέσιμο
Δεν βρέθηκαν έργα
Έτος Τίτλος Εκδοτικός Οίκος Δέσιμο
Δεν βρέθηκαν έργα
Έτος Τίτλος Ιδιότητα Εκδοτικός Οίκος Δέσιμο
Δεν βρέθηκαν έργα