Βάλτερ Μπένγιαμιν
Εικόνες και μύθοι της νεωτερικότητας
Κυκλοφορεί
ISBN: 978-960-221-380-3
Αλεξάνδρεια, Αθήνα, 5/2007
1η έκδ.
Γλώσσα: Ελληνική, Νέα
€ 23.32 (περ. ΦΠΑ 6%)
Βιβλίο, Χαρτόδετο
21 x 14 εκ, 426 γρ, 348 σελ.
Περιγραφή

Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν (1892-1940) έχει αναγνωριστεί ως ένας από τους σημαντικότερους και πολυσχιδέστερους στοχαστές του εικοστού αιώνα. Το έργο του αποδείχθηκε πρωτοπόρο ως προς κομβικά πεδία της σύγχρονης φιλοσοφικής, επιστημονικής και κοινωνικής σκέψης, όπως η ιστοριογραφία, η φιλοσοφία της γλώσσας, η λογοτεχνική θεωρία, η μεταφρασεολογία, οι πολιτισμικές σπουδές, η αστική γεωγραφία, η μαζική κουλτούρα και επικοινωνία, οι τεχνολογίες του οπτικού πολιτισμού. Συνδεδεμένος με τη Σχολή της Φρανκφούρτης, ο Μπένγιαμιν διαμόρφωσε εντούτοις μια ιδιότυπη εννοιολογική εξάρτυση και μεθοδολογία για να προσεγγίσει μύθους και εικόνες που προσιδιάζουν στη νεωτερικότητα ως ιστορική εποχή και πολιτισμική συνθήκη. Εστιάζοντας το βλέμμα του τόσο στις καθημερινές εκφάνσεις του υλικού αστικού πολιτισμού όσο και σε ιδέες, έργα και γεγονότα του δεκάτου ενάτου αιώνα, σχεδίασε μια ιστορία και συνάμα θεωρία της νεωτερικότητας, που αποτελεί σημείο αναφοράς για τη μεταγενέστερη σκέψη. Σε συντονισμό με την κλιμακούμενη διεθνή απήχηση του Μπένγιαμιν, η παρούσα έκδοση συγκεντρώνει πρωτότυπες συμβολές από έλληνες και ξένους ειδικούς, οι οποίες αντανακλούν τη διεπιστημονική ευρύτητα και επίδραση του έργου του. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η πρωτοφανής έκρηξη μελετών και μεταφράσεων του έργου του Μπένγιαμιν μισό αιώνα μετά τον θάνατό του σε έναν βαθμό απορρέει από την αναγωγή του σε εμβληματική φιγούρα περιθωριακού διανοούμενου του μεσοπολέμου. Η εικόνα του ως εξόριστου και τραγικού αυτόχειρα έχει λάβει μια σχεδόν `μυθική` διάσταση, διευρύνοντας τη φήμη του και πέραν των ορίων του πανεπιστημίου, όπου κυρίως μελετάται. Όμως ενώ, όπως υπογράμμισε ο ίδιος, η μεταθανάτια ιστορία ενός έργου μεταβάλλει διαρκώς και την ίδια την προ-ιστορία του, η υποδοχή του, αντίστροφα, αποκαλύπτει τους θεωρητικούς προβληματισμούς και τα ερωτήματα της ίδιας της εποχής κατά την οποία επαναπροσεγγίζεται το έργο ...
Η ποικιλία των ιδιοποιήσεων του Μπένγιαμιν ενισχύεται επιπρόσθετα από την ευρεία θεματογραφία του: πορτρέτα πόλεων, αυτοβιογραφικά κείμενα, οξυδερκή σχόλια για τις νέες τέχνες του κινηματογράφου και της φωτογραφίας, ριζοσπαστικές θέσεις για μια φιλοσοφία της ιστορίας, φιλοσοφικά δοκίμια για τη γλώσσα και τη μετάφραση, πραγματείες για ιδεολογικά και καλλιτεχνικά ρεύματα, όπως ο ρομαντισμός, ο σουρεαλισμός και το μπαρόκ, καθώς και πρωτότυπες κριτικές αναλύσεις του έργου μειζόνων συγγραφέων της νεότερης εποχής, για παράδειγμα, των Γκαίτε, Μπωντλαίρ, Μπρεχτ, Κάφκα, και Προυστ ...
Το ζήτημα της τέχνης παράλληλα και σε σχέση με άλλα κρίσιμα θέματα, όπως οι νέες τεχνολογίες αναπαράστασης, το αστικό περιβάλλον, η πολιτική και η ιστορία, επανέρχονται και μετεξελίσσονται στα κείμενα του Μπένγιαμιν και συνεπώς απαντούν στα ανά χείρας δοκίμια για το έργο του σε ποικίλους συνδυασμούς, ενώ κεντρικός άξονας παραμένει η κριτική θεώρηση του πολιτισμού της νεωτερικότητας, των εικόνων και των μύθων της, ακριβώς μέσα από εικόνες και μύθους. Απόδειξη της μοναδικής ευρύτητας και συνθετότητας του έργου του Μπένγιαμιν είναι ότι οι συγγραφείς του παρόντος τόμου, πανεπιστημιακοί και άλλοι ειδικοί ερευνητές, προέρχονται από διάφορους επιστημονικούς κλάδους - τη φιλοσοφία, τη φιλολογία, τις κοινωνικές επιστήμες, την αρχιτεκτονική. Οι πολλαπλές διασταυρώσεις που παρουσιάζουν τα δοκίμια του βιβλίου, πιστοποιούν την ύπαρξη μιας ορισμένης ενότητας στο περιβόητα θραυσματικό έργο του Μπένγιαμιν.


[Απόσπασμα από το κείμενο της εισαγωγής της έκδοσης]

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ: Εισαγωγή: Η μυθική νεωτερικότητα του Βάλτερ Μπένγιαμιν
I. ΕΜΠΕΙΡΙΑ, ΓΛΩΣΣΑ, ΚΡΙΤΙΚΗ
ΚΟΣΜΑΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΗΣ: Για την έννοια της εμπειρίας στον Βάλτερ Μπένγιαμιν
ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΓΚΡΙΩΤΗΣ: Πορνεία της γλώσσας: Ο Μπένγιαμιν για τη μετάφραση και η ανάγνωση του Ντερριντά
ANDREW BENJAMIN: Πλαισιώνοντας τις εικόνες, υπερβαίνοντας τα σημάδια. Ο Μπένγιαμιν 'Περί ζωγραφικής ή σημεία και σημάδια'
II. ΝΕΩΤΕΡΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΜΥΘΕΥΣΗ
HOWARD CAYGILL: Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν και ο ρομαντισμός
ΜΑΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ: Προέλευση του γερμανικού δράματος: Εισαγωγικές παρατηρήσεις σε ένα αλληγορικό experimentum crucis
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ: 'Σαν αστέρι χωρίς ατμόσφαιρα': Αλληγορική μελαγχολία, μνήμη και εμπειρία στον Μπένγιαμιν και τον Μπωντλαίρ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΡΑΝΤΗΣ: Μπένγιαμιν και Αντόρνο. Η έννοια του μύθου μέσα από τη μορφή του Οδυσσέα
ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ: Μπρεχτ, Κάφκα, Μπένγιαμιν: Η μιμητική της χειρονομίας, η παρέμβαση της ιστορίας
III. ΠΟΛΗ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΙΣΤΟΡΙΑ
SIGRID WEIGEL: Η τέχνη και η αίσθηση των φωτογραφικών και κινηματογραφικών εικόνων: Η λεπτομέρεια στη θεωρία του Μπένγιαμιν για τα οπτικά μέσα
ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΑΡΕΜΑΣ: Μαζική κουλτούρα και τεχνολογίες μαζικής επικοινωνίας στο έργο του Μπένγιαμιν
ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΤΑΥΡΙΔΗΣ: Εικόνα και εμπειρία της πόλης στον Βάλτερ Μπένγιαμιν
MICHAEL LOWY: Η πόλη, στρατηγικός τόπος της ταξικής αντιπαράθεσης. Εξεγέρσεις, οδοφράγματα και οσμανοποίηση του Παρισιού στο Passagen - Werk
ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΜΠΑΛΤΑΣ - ΜΑΝΟΛΗΣ ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ: Ιστορία, ιστοριογραφία και πολιτική πρακτική. Σχόλιο στο 'Θέσεις για την φιλοσοφία της ιστορίας'
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΡΥΔΑΣ: Επικαιρότητα ή μόδα: Υπεράσπιση του Μπένγιαμιν κατά των οπαδών του
Εργοβιογραφία του Βάλτερ Μπένγιαμιν
Έργα του Βάλτερ Μπένγιαμιν στα ελληνικά
Ευρετήριο κυρίων ονομάτων