Κοιλαδιώτικες Καλάδες
Εικόνες και λόγια της θάλασσας
Ανθολόγος: Στρούλια, Άννα
Συλλογικό έργο
Εισαγωγή: Στρούλια, Άννα
Κυκλοφορεί
ISBN: 978-960-9410-46-5
Γλώσσα: Ελληνική, Νέα
€ 24.88 (περ. ΦΠΑ 6%)
Βιβλίο, Χαρτόδετο
30 x 25 εκ, 203 σελ.
Περιγραφή

Η δουλειά μου και το πάθος μου είναι η αρχαιολογία. Κοντά τρεις δεκαετίες τώρα προσπαθώ να αποκαλύψω τα μυστικά των ανθρώπων που έζησαν στον ελλαδικό χώρο πριν από χιλιάδες χρόνια, μελετώντας ό,τι άφησαν πίσω τους. Η ειδικότητά μου είναι τα προϊστορικά πέτρινα εργαλεία. Το 1997 ξεκίνησα στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Ναυπλίου τη μελέτη ενός μέρους των εργαλείων που ανακαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια των αρχαιολογικών ανασκαφών στη σπηλιά του Κόλπου της Κοιλάδας στη νότια Αργολίδα - το σπήλαιο Φράγχθι όπως το λέμε εμείς οι αρχαιολόγοι. Οι ανασκαφές διενεργήθηκαν στη δεκαετία του 1960 και `70 από αμερικανούς κυρίως αρχαιολόγους υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Τόμας Τζάκομπσεν (Thomas Jacobsen). Έφεραν στο φως μία σημαντική προϊστορική ακολουθία ανθρώπινης κατοίκησης που καλύπτει την Ύστερη Παλαιολιθική, τη Μεσολιθική και τη Νεολιθική περίοδο (περίπου 40.000 - 4.000 π.Χ.). Τα καλοκαίρια κατά τη διάρκεια των ανασκαφών, οι αρχαιολόγοι έμεναν στο μικρό ψαροχώρι Κοιλάδα στην άλλη πλευρά του κόλπου. Στις ανασκαφές απασχολούνταν ντόπιοι εργάτες.
Δεν έλαβα μέρος στις ανασκαφές (ήμουν μόλις ενός έτους όταν ξεκίνησαν!), αλλά κατά καιρούς άκουγα ιστορίες, από συναδέλφους που συμμετείχαν, για τις ανασκαφές στη σπηλιά και για τα καλοκαίρια που πέρασαν στην Κοιλάδα. Κάπως έτσι μου γεννήθηκε η περιέργεια να γνωρίσω αυτό το χωριό και τους κατοίκους του και να κατανοήσω τις δικές τους σχέσεις με τη σπηλιά, μ` αυτό το σταθερό σημείο του οπτικού τους ορίζοντα, μ` αυτή την τρύπα τέλος πάντων που χάσκει στο βουνό απέναντι από το χωριό τους στην άλλη πλευρά του κόλπου. Εξίσου περίεργη ήμουν να εξερευνήσω τις εντυπώσεις που άφησαν στους ντόπιους οι ξένοι αρχαιολόγοι που έσκαψαν και μελέτησαν τη σπηλιά. Πίσω από αυτή την περιέργεια υπήρχε η βαθιά πεποίθηση ότι οι σχέσεις της τοπικής κοινωνίας με έναν αρχαιολογικό χώρο και με τους αρχαιολόγους που τον μελετούν, είναι εξίσου σημαντικές για την κατανόηση αυτού του χώρου όσο και οι επιστημονικές έρευνες και αναλύσεις των αρχαιολόγων. Οι κάτοικοι της περιοχής άλλωστε πρόσφεραν κατάλυμα και εργατικό δυναμικό στους αρχαιολόγους για αρκετά καλοκαίρια και τους βοήθησαν στην επεξεργασία του ανασκαφικού υλικού. Η συμβολή τους στις ανασκαφές της σπηλιάς δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητη. Η σπηλιά δε θα μπορούσε να είχε ερευνηθεί χωρίς αυτούς - ένας ακόμα λόγος για τον οποίο ήταν σημαντικό να δούμε τη σπηλιά και τις ανασκαφές από τη δική τους οπτική γωνία και να γνωρίσουμε τις δικές τους εμπειρίες και αντιλήψεις.
Μ` αυτά τα ερωτήματα και μ` αυτούς τους στόχους ήρθα στην Κοιλάδα τον Αύγουστο του 2000. Μίλησα με πολλούς Κοιλαδιώτες- άνδρες, γυναίκες και παιδιά - και έμαθα πολλά. Έμαθα για παράδειγμα ότι οι περισσότεροι Κοιλαδιώτες δεν χρησιμοποιούν την έκφραση `σπήλαιο Φράγχθι` που χρησιμοποιούμε εμείς οι αρχαιολόγοι. Αντίθετα, μιλάνε για τη `σπηλιά`, τη `σπηλιά του Κύκλωπα` ή τη `σπηλιά του Δόκιου`. [...]

Της επιμελήτριας
Από το σπήλαιο Φράγχθι στην Κοιλάδα: Η ιστορία ενός λευκώματος και μιας προσωπικής διαδρομής
Των Κοιλαδιωτών
Μαντράκια και σκαλίτσες
Πάνω στο κύμα
Κοιλαδιώτικα παρατσούκλια
Ο πόλεμος του '40 και η φτώχια της Κατοχής
Είδη σκαριών
Κοιλαδιώτικα σκαριά
Καραβομαραγκοί και ναυπηγεία
Το καρνάγιο και η συντήρηση των σκαριών
Τα ψάρια και οι συμπεριφορές τους
Αφρόψαρα, πατόψαρα, πετρόψαρα
Ψάρια καθαρά και ψάρια μαύρα, ψάρια νόστιμα και ψάρια άχυρο
Χταπόδια
Από μικρά στη θάλασσα
Από μικροί και στα καράβια
Καψόνι
Είδη διχτύων
Φτιάξιμο και συντήρηση διχτύων
Οι εχθροί των διχτύων: Δελφίνια και σκύλοι
Τσέτα, μάρμαρα και απαγορευμένες ουσίες
Γρι-γρι (τότε και τώρα)
Τράτα και ανεμότρατα
Παραγάδια
Ψάρεμα με το γυαλί
Άλλα είδη ψαρέματος και λίγο απ' όλα
Για να περάσει η ώρα
Καλές και κακές ψαριές
Επαγγελματικός ανταγωνισμός και επαγγελματικά μυστικά
Παραβάτες της θάλασσας
Όλες οι δουλειές οι δικές μας είναι βαριές
Άθλιες συνθήκες
Το ...πρόβλημα της σχόλης
Δουλειά και στα 80
Κορίτσια στα καΐκια
Γυναίκες ψαράδων και γυναίκες ψαράδες
Ο καιρός και η πρόβλεψή του
Τα σημάδια, η πείρα των ψαράδων και η νέα τεχνολογία
Τραγούδια της θάλασσας
Ψαρομανάβηδες και ιχθυόσκαλα
Ψάρια ξεπερασμένα, ψάρια της μόδας, σουβλάκι, πίτσα και τηγανητές πατάτες...
Σφουγγάρια και σφουγγαράδικα
Το σαβουράδικο
Με τα καράβια σε όλο τον κόσμο (ή άλλοι τόποι κι άλλοι τρόποι...)
Στα γαριδάδικα του Περσικού Κόλπου και της Αφρικής
Απάνθρωπες συνθήκες
Φαγητά για πέταμα
Παρά λίγο γαμπρός στη Νιγηρία
Επάγγελμα ασυρματιστής
Όταν το πλοίο έπιανε λιμάνι
Καραβίσια καλαμπούρια
Γράμματα και τηλέφωνα
Η ζωή χωρίς άνδρες
Και του πουλιού το γάλα!
Θαλασσινές περιπέτειες, μικρές και μεγάλες...
Άγιοι και θαύματα
Κρασομεζέδες γλέντια και χαρές
Περί ορέξεως κολοκυθόπιτα...
Ψαροσυνταγές και ψαρομαγειρέματα
Οστρακοειδή
Πόνοι, πάνες, λιοπάνες και πλύσιμο στη θάλασσα
Θαλασσινά χορτάρια και γυαλιά
Ακατάλληλο διά ανηλίκους...
Η Μύκονος κι η Άνδρος
Διάσημες γνωριμίες
Καΐκι κότερο!
Βυθισμένα κτίσματα
Από ψαράς πιλότος και ψάρεμα αεροπλάνου
Πάρε απ' όλα
Το πρόβλημα της υπεραλίευσης, της ρύπανσης και η ανάγκη προστασίας της θάλασσας
Ψαράδων μεράκια, ντέρτια και ιδιοτροπίες
Το επάγγελμα του ψαρά
Αποχαιρετισμός
Αντί επιλόγου
Λίστα ονομάτων αυτών των οποίων οι αφηγήσεις περιλαμβάνονται στο λεύκωμα
Λίστα ονομάτων αυτών που παραχώρησαν τις φωτογραφίες του λευκώματος
For English-Speaking Readers
From Franchthi Cave to Kilada: The Story of a Book and a Personal Itinerary
Voice - Image Collage