Οι μουσουλμανικοί πληθυσμοί στην Ελλάδα (1912-1923)
Από την ενσωμάτωση στην ανταλλαγή
Κυκλοφορεί
ISBN: 978-960-9533-44-7
Σταμούλης Αντ., Θεσσαλονίκη, 6/2013
1η έκδ., Ελληνική, Νέα
€ 33.92 (περ. ΦΠΑ 6%)
Βιβλίο, Σκληρόδετο
24 x 17 εκ, 482 σελ.
Περιγραφή

Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί να αναδείξει ποικίλες πτυχές της παρουσίας του μουσουλμανικού πληθυσμού στο ελληνικό κράτος την περίοδο από την έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων έως την Ανταλλαγή των Πληθυσμών. Τα δύο αυτά χρονικά όρια σηματοδοτούν την ενσωμάτωση στο ελληνικό κράτος μιας πολυπληθούς μουσουλμανικής μειονότητας και τη μετανάστευση του μεγαλύτερου τμήματός της στην Τουρκία. Αφού παρουσιάζονται η γεωγραφική κατανομή και ο πληθυσμιακός όγκος των μουσουλμάνων στις ελληνικές Νέες Χώρες, με τις αυξομειώσεις που συντελέστηκαν την περίοδο 1912 - 1923, ερευνώνται οι αλληλεπιδράσεις που προέκυψαν από δύο ζεύγη σχέσεων: της μουσουλμανικής μειονότητας με την ελληνική διοίκηση και της μουσουλμανικής μειονότητας με τον χριστιανικό ντόπιο ή προσφυγικό πληθυσμό.
Το βασικό ερώτημα που κλήθηκε να απαντήσει η έρευνα για τις παραπάνω σχέσεις αφορούσε το πώς αντιμετωπίστηκε ο πρώην αλλόδοξος `δυνάστης` και συνώνυμο του εχθρού του Ελληνισμού από τους φορείς της ελληνικής κεντρικής και τοπικής εξουσίας καθώς και από τους ντόπιους χριστιανούς ή πρόσφυγες, πρώην ραγιάδες και θύματα των νεοτουρκικών ή κεμαλικών διώξεων.
Επιπλέον, ερευνήθηκε κατά πόσο τα δύο αυτά ζεύγη σχέσεων επηρεάστηκαν από γεγονότα μιας περιόδου γεμάτης ανακατατάξεις και εντάσεις, με κυριότερα τις πολεμικές συγκρούσεις (Βαλκανικοί Πόλεμοι, Α` Παγκόσμιος Πόλεμος και Μικρασιατική Εκστρατεία), την πολιτική διαμάχη του Εθνικού Διχασμού και τις επιδιώξεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Αντλώντας υλικό από πληθώρα αδημοσίευτων αρχειακών πηγών, η παρούσα μελέτη επιχειρεί την ανασύνθεση του πλέγματος των σχέσεων με την ελληνική διοίκηση και τον χριστιανό γείτονα, αλλά και του κοινωνικού βίου των μουσουλμάνων ανταλλαξίμων· της άλλης, δηλαδή, πλευράς της Ανταλλαγής των Πληθυσμών.


[Απόσπασμα από το κείμενο στο οπισθόφυλλο της έκδοσης]

Πρόλογος
Βραχυγραφίες
Εισαγωγή: Οι μουσουλμάνοι της Ελλάδας την περίοδο 1821 - 1912
ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: ΤΑ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
1. Γεωγραφική κατανομή και πληθυσμιακή δύναμη του μουσουλμανικού στοιχείου της Ελλάδας
2. Τα μεταναστευτικά ρεύματα των μουσουλμανικών πληθυσμών την περίοδο 1912 - 1923
ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΤΟ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΣΤΙΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
3. Το νομικό καθεστώς των μουσουλμάνων της Ελλάδας: α) οι διεθνείς συνθήκες β) η νομική αντιμετώπιση από το ελληνικό κράτος
4. Η πολιτική του ελληνικού κράτους προς τη μουσουλμανική γαιοκτησία την περίοδο 1912-1923
5. Η εκλογική συμπεριφορά των μουσουλμάνων και οι Μουσουλμάνοι βουλευτές στο ελληνικό Κοινοβούλιο
6. Η εκπαίδευση των μουσουλμάνων στο πλαίσιο των αντιλήψεων και των πρακτικών της ελληνικής διοίκησης
7. Ο ρόλος των μουσουλμάνων στον ελληνικό προπαγανδιστικό μηχανισμό την περίοδο 1912-1923
8. Ο μουσουλμάνος υπήκοος στις αντιλήψεις των φορέων της κεντρικής και τοπικής εξουσίας
ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΙΤΗ: ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΩΝ ΜΕ ΤΟΥΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ ΓΗΓΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ
9. Ντόπιοι χριστιανοί και μουσουλμάνοι γείτονες στις Νέες Χώρες: σχέσεις σύγκρουσης - σχέσεις αρμονικής συνύπαρξης
10. Χριστιανοί πρόσφυγες και μουσουλμάνοι γείτονες στις Νέες Χώρες: Σχέσεις σύγκρουσης - σχέσεις αρμονικής συνύπαρξης
ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΕΤΑΡΤΗ: ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ ΜΙΑΣ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ
11. Κοινωνικές δομές και οργάνωση του μουσουλμανικού πληθυσμού
Συμπεράσματα
Παράρτημα
Πηγές - Βιβλιογραφία
Summary
Ευρετήριο κύριων ονομάτων