Κρατικές ενισχύσεις, κοινοτική και εθνική ρύθμιση
Κυκλοφορεί
ISBN: 978-960-272-404-0
Ελληνική, Νέα
€ 50.00 (περ. ΦΠΑ 6%)
Βιβλίο, Χαρτόδετο
24 x 17 εκ, 288 σελ.
Περιγραφή

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βασίζεται αναμφίβολα σε οικονομικό επίπεδο σ` ένα σύστημα ελεύθερης αγοράς (βλ. άρθρο 3γ Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση). Εντούτοις η παραπάνω προφανής διαπίστωση δεν εξοβελίζει την παρέμβαση των εθνικών αρχών από την οικονομική διαδικασία. Η πλούσια νομολογία του ΔΕΚ σχετικά με τα κρατικά μέτρα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν άμεσα ή έμμεσα το καθεστώς του ελεύθερου ανταγωνισμού εντός της ενιαίας αγοράς μαρτυρά του λόγου το αληθές. Από την νομολογία αυτή συνάγεται -με μεγαλύτερη ή μικρότερη κατηγορηματικότητα- η δυνατότητα των κρατών μελών να παρεμβαίνουν στην αγορά ιδιαίτερα προκειμένου να εξυπηρετήσουν σκοπούς δημοσίου συμφέροντος.
Οι κρατικές ενισχύσεις αποτελούν την πιο άμεση μορφή κρατικής παρέμβασης στην οικονομική διαδικασία, διότι το κράτος δεν παρεμβαίνει απλώς στη διαμόρφωση των γενικών κανόνων ανταγωνισμού που ισχύουν σε μια δεδομένη αγορά (level playing field), αλλά επιπλέον επηρεάζει με ευθύ τρόπο την υποκειμενική θέση της ωφελούμενης επιχείρησης σε σχέση με τους ανταγωνιστές της. Και σε επίπεδο όμως θεσμικής ισορροπίας μεταξύ κοινοτικών αρχών (Ευρωπαϊκή Επιτροπή) και εθνικών αρχών η εφαρμογή των κοινοτικών διατάξεων για τις κρατικές ενισχύσεις (άρθρα 87 έως 89 Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας) ενεργοποιεί σοβαρά θεωρητικά και πρακτικά ζητήματα, ενίοτε δε και σοβαρές τριβές.
Κύριος σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η κριτική παρουσίαση της κοινοτικής νομολογίας και νομοθεσίας σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις με τελικό στόχο την ανίχνευση και προσδιορισμό των ορίων της σχετικής διακριτικής ευχέρειας των εθνικών αρχών να χορηγούν άμεσα ή έμμεσα οικονομικά βοηθήματα στις επιχειρήσεις που υπάγονται στη ρυθμιστική τους αρμοδιότητα. [...]


[Απόσπασμα από κείμενο παρουσίασης εκδότη ή έκδοσης]

ΚΕΦ.Ι Τελολογική και συστηματική ένταξη των διατάξεων για τις κρατικές ενισχύσεις στο σύστημα της Συνθήκης ΕΚ
1. Εισαγωγικά
Γενικές σκέψεις
Το κοινοτικό δίκαιο γενικά
2. Σχέση με άλλες διατάξεις της Συνθήκης
α. Τα άρθρα 28-29 ΣΕΚ
Νόθος σώρευση
Γνήσια σώρευση
Δογματικοί ενδοιασμοί
Δικονομικές δυσχέρειες
Κριτικές παρατηρήσεις
β. Φορολογικές διατάξεις
Το άρθρο 12 ΣΕΚ
Το άρθρο 90 ΣΕΚ
γ. Το άρθρο 31 ΣΕΚ (κρατικά εμπορικά μονοπώλια)
3. Το υπερκείμενο δίκαιο
Το άρθρο 106 του Συντάγματος
Η προστασία του δικαιώματος ιδιοκτησίας (άρθρο 17 Σ και άρθρο 1 πρόσθετου πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου - ΕΣΔΑ)
ΚΕΦ.II Η έννοια της κρατικής ενίσχυσης (άρθρο 87, παρ.1 ΣΕΚ)
1. Τυπολογική κατάταξη μέτρων δυνάμενων να χαρακτηριστούν ως κρατική ενίσχυση
α. Επιδοτήσεις
β. Έμμεσες μορφές επιχορηγήσεων
Φοροαπαλλαγές
Καταβολή διοικητικών προστίμων
Μέτρα κοινωνικής πολιτικής
Παροχή δανείων κ΄ τραπεζικών εγγυήσεων
Η προνομιακή εκποίηση κρατικών περιουσιακών στοιχείων
Η παρέμβαση του κράτους στην κεφαλαιακή σύνθεση των επιχειρήσεων
Η εφαρμογή του κριτηρίου ratione materiae
Η χρονική εφαρμογή του κριτηρίου
Το εύρος της διακριτικής ευχέρειας της Επιτροπής
Άρση εφαρμογής του κριτηρίου
γ. Η ανάγκη εφαρμογής ενός rule of reason
2. Ο κρατικός χαρακτήρας του μέτρου
Κρατικές ενισχύσεις χορηγούμενες 'από τα κράτη' (οργανικό κριτήριο)
Κρατικές ενισχύσεις χορηγούμενες 'με κρατικούς πόρους' (το κριτήριο της μεταφοράς κρατικών πόρων)
Η τάση ευέλικτης χρήσης του κριτηρίου
Η χρήση του κριτηρίου στη νομολογία του ΔΕΚ ως συστατικό εννοιολογικό στοιχείο της κρατικής ενίσχυσης
Σωρευτική εφαρμογή των κριτηρίων - συσταλτική ερμηνεία
3. Η νόθευση του ελεύθερου ανταγωνισμού
α. Η μέθοδος προσδιορισμού της έννοιας της νόθευσης του ανταγωνισμού
β. Η προϋπόθεση της επιλεκτικότητας (specificity criterion)
Διακριτική μεταχείριση ratione personae/ratione materiae/ratione loci/ratione temporis
Η πρακτική της Επιτροπής
Συνοπτική παρουσίαση
Κριτικές παρατηρήσεις
4. Η επίδραση στο ενδοκοινοτικό εμπόριο
Η ευρεία ερμηνεία της προϋπόθεσης
Η εφαρμογή του κανόνα de minimis
Γενική μεθοδολογική προσέγγιση
Η εφαρμογή του κανονισμού 69/2001 της Επιτροπής
ΚΕΦ.III Κρατικές ενισχύσεις και υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος
1. Οι δογματικές προσεγγίσεις
Η αποζημιωτική προσέγγιση
Η θέση περί ένταξης στην έννοια της κρατικής ενίσχυσης
Η ενδιάμεση προσέγγιση (quid pro quo)
2. Η 'επίλυση' του ζητήματος από το ΔΕΚ
α. Η απόφαση Ferring
β. Η απόφαση Altmark Trans GmbH
Οι προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Leger
Η απόφαση του ΔΕΚ
3. Οι post Altmark εξελίξεις
α. Οι εξελίξεις στη νομολογία
β. τα νομοθετικά μέτρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Η τροποποίηση της οδηγίας για την διαφάνεια στις σχέσεις κράτους και δημοσίων επιχειρήσεων
Η απόφαση 2005/842/ΕΚ
4. Συμπερασματικές παρατηρήσεις - προβληματισμοί αναφορικά με το μέλλον των κρατικών αντισταθμίσεων για την παροχή υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος
ΚΕΦ.IV Ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
1. Η διάκριση σε υφιστάμενες και νέες κρατικές ενισχύσεις και οι έννομες συνέπειες αυτής
2. Εφαρμοστέο δίκαιο
-Ex lege συμβατές με την κοινή αγορά κρατικές ενισχύσεις
Με βάση τη ΣΕΚ
Με βάση το δευτερογενές δίκαιο
-Κρατικές ενισχύσεις συμβατές με τη κοινή αγορά κατόπιν ασκήσεως σχετικής διαπλαστικής εξουσίας της Επιτροπής
-Το ήπιο δίκαιο ('soft law') της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις
Περιπτωσιολογία [...]
ΚΕΦ.V Ο ρόλος των εθνικών αρχών και δικαστηρίων στην εξειδίκευση της πολιτικής των κρατικών ενισχύσεων
1. Νομοθετική και διοικητική 'εξειδίκευση' - το παράδειγμα της πολιτικής περιφερειακής ανάπτυξης
Ο νόμος 3299/2004
2. Δικαστική 'εξειδίκευση'
Η συνταγματική αρχή της μη αναδρομικότητας των φορολογικών βαρών (άρθρο 78, παρ.2 Σ)
Η εφαρμογή του δικαίου των κρατικών ενισχύσεων από τον εθνικό δικαστή
Η υποχρέωση ανάκτησης των παράνομων (illegal) κρατικών ενισχύσεων
ΚΕΦ.VI Συμπερασματικές σκέψεις
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ