Κανόνες και λατρεία
Κυκλοφορεί
ISBN: 978-960-7666-47-5
Μυγδονία, Θεσσαλονίκη, 2006
2η έκδ., Ελληνική, Νέα
€ 21.20 (περ. ΦΠΑ 6%)
Βιβλίο, Χαρτόδετο
21 x 14 εκ, 572 γρ, 459 σελ.
Περιγραφή

Η αρχαία συνοδική και πατερική νομοθεσία επέδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη λατρεία. Είναι χαρακτηριστικό ότι ένας μεγάλος αριθμός κανόνων (περίπου το ένα όγδοο των κανόνων) έχουν αποκλειστικά λειτουργικό περιεχόμενο, ενώ πολύ μεγαλύτερος αριθμός αναφέρεται εμμέσως σε αυτή ή προϋποθέτει τη λειτουργική πράξη. `Η σχέσις της Κανονικής τάξεως προς την εν τω Μυστηρίω της Θείας Ευχαριστίας και τοις λοιποίς Μυστηρίοις συγκροτουμένην Εκκλησίαν είναι προφανής. Η Κανονική τάξις αποτελούσα την δομήν του Σώματος της Εκκλησίας είναι αδύνατον να υπάρξη, και εάν υπάρχη είναι επιζήμιος, χωρίς τα συγκροτούντα, συνάπτοντα και ζωοποιούντα δια του Παναγίου Πνεύματος το Σώμα Μυστήρια, ων κέντρον η Θεία Ευχαριστία. Κατά την εύστοχον ρήσιν του Νικολάου Καβάσιλα: Η εκκλησία δια των μυστηρίων σημαίνεται`.
Η κανονική τάξη της εκκλησίας εδράζεται επί της θεανθρώπινης φύσεώς της και είναι φανερό ότι πηγάζει από την ευχαριστιακή και την εν γένει μυστηριακή ζωή της εκκλησίας. Οι ιεροί κανόνες έχουν πρωτίστως θεολογικό περιεχόμενο, γι` αυτό η κατανόηση και η ερμηνευτική προσέγγισή τους επιτυγχάνεται εφόσο ληφθούν υπόψη τα θεολογικά και τα ιστορικά πλαίσια του εκκλησιαστικού βίου. Η εκκλησία δια των κανόνων οριοθετεί το `χώρο`, εντός του οποίου είναι η δυνατή η σωτηρία του ανθρώπου. Κατά τον Ζωναρά, οι κανόνες θεσπίζονται από τις συνόδους `εις κατάστασιν εκκλησιαστικήν και εις ωφέλειαν των πιστών`, ενώ κατά τους πατέρες της Πενθέκτης συνόδου `προς ψυχών θεραπείαν και ιατρείαν παθών` (β` κανόνας· πρβ. ρβ` της ίδιας συνόδου και α` Γρηγορίου Νύσσης). Αυτός ο σωτηριολογικός χαρακτήρας των κανόνων έχει απόλυτη συνάφεια με την εκκλησιαστική τάξη. Οι σύνοδοι και οι πατέρες επανειλημμένα ομιλούν περί `εκκλησιαστικής ευταξίας` (ς` της Β` οικουμενικής) ή περί `κανονικής ευταξίας` (α` Κυρίλλου Αλεξανδρείας) ή απλώς περί `τάξεως` (πς` Καρθαγένης). Αυτή η τάξη συνδέεται άμεσα με το γεγονός της λατρείας του Θεού. [...]


[Απόσπασμα από το κείμενο του προλόγου]

Πίνακας περιεχομένων
Προλεγόμενα
1. Τάξη χειροτονίας και ενθρονίσεως του Ευθυμίου μητροπολίτη Βέροιας (ιδ' αι.) κατά τον κώδικα Γρηγορίου 39
2. Ο κύκλος των εορταζομένων αγίων και οι Κύπριοι άγιοι. Προσέγγιση της τάξεως με βάση τους κανόνες και τα Λεξιονάρια
3. Το Πηδάλιον σε σχέση με παλαιότερες νομοκανικές συλλογές
4. Η απόδοση των βεβηλωθέντων ναών στη λατρεία. Η πράξη μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (1912)
5. Εκκλησιολογικά σχόλια στο τυπικό του Γρηγορίου Πακουριανού
6. Η επίδραση του έργου του αγίου Αθανασίου Αθωνίτη στον ορθόδοξο μοναχικό κόσμο
7. Προσεγγίσεις στην κανονική διδασκαλία περί γάμου
8. Η κανονική παράδοση περί της θείας λειτουργίας. Κριτικά σχόλια
9. Κανόνες και διατάξεις περί του βαπτίσματος. Επισκόπηση της παραδόσεως
10. Το βάπτισμα και ο τρόπος αποδοχής των αιρετικών και των σχισματικών στην εκκλησία
Ευρετήριο